Schitterende Empire pendule “Ganymedes” toegeschreven aan Thomire

Verder is de witte geëmailleerde wijzerplaat gegraveerd in het wiel van de strijdwagen. Het toont de uren in Romeinse cijfers en de kwartieren in Arabische cijfers. Het hele tafereel rust op een sokkel die versierd is met een bas-reliëf dat Ganymedes voorstelt, de kelkdrager van de goden, die nectar schenkt aan Zeus. Op dit bas-reliëf zijn ook militaire trofeeën, een adelaar en een paar honden afgebeeld. De kast staat op klauwpoten die een afgeplatte bol omsluiten.

Strijdwagenklokken waren zeer succesvol aan het einde van de 18e en het begin van de 19e eeuw. Dit blijkt uit de grote verscheidenheid aan modellen met dit motief, gemaakt door top bronziers uit die tijd, zoals Pierre-Philippe Thomire. Meestal is de wijzerplaat gemonteerd in of maakt deel uit van het wiel van de strijdwagen. Soms wordt de strijdwagen bestuurd door een putto of een godheid en meestal geleid door paarden, maar ook door honden, tijgers, zwanen of in dit geval door adelaars.

Details van deze Franse Empire pendule “Ganymedes”.

Deze unieke Empire pendule is met zijn originele vuurvergulding in uitstekende staat. Het uurwerk heeft een ankergang, twee lopen, zijdedraadophanging en een telrad aan de buitenkant en slaat de uren en halve uren op een bel. De klok verkeert in een uitzonderlijke en perfect werkende staat. De klok is ook schoongemaakt en onderhouden door een professionele klokkenmaker. De klok wordt compleet geleverd met slinger, sleutel en bel.

Parijs, Empire periode circa 1805-1810.
Afmetingen: hoogte 53 cm, breedte 43 cm, diepte 16,5 cm.
Gewicht: 13,5 kg.

Mythologie van Ganymedes

Ganymedes is een figuur uit de Griekse mythologie die de zoon was van koning Tros, de stichter van Troje, en de herder van het vee van zijn vader. Omdat hij – zoals Homerus zegt – “de mooiste van alle stervelingen” was, waren de goden verliefd op hem. Daarom namen ze hem omwille van zijn schoonheid mee naar de berg Olympus , zodat hij bij de onsterfelijken kon horen. Homerus vertelt dat zijn vader een aantal paarden van Zeus kreeg als compensatie. In latere versies is het Zeus zelf die hem beroofde in de gedaante van een adelaar en hem meenam naar Olympus waar de jongen zijn wijnboer werd. Deze laatste versie kunnen we lezen in de Metamorfosen van Ovidius.

Pierre-Philippe Thomire (1751-1843)

Pierre-Philippe Thomire was een Franse beeldhouwer, die de meest prominente producent van gepatineerde en verguld bronzen siervoorwerpen en meubelbeslag werd in de periode van het Eerste Franse Keizerrijk. Hoewel Thomire was opgeleid tot beeldhouwer, besloot hij zijn vader te volgen in het beroep van bronsgieter. Hij kreeg zijn opleiding in de werkplaats van Pierre Gouthière, de uitmuntende Parijse ciseleur-doreur die in de Louis XVI stijl werkte, voordat hij in 1776 zijn eigen winkel oprichtte.

In 1804 nam Thomire het bedrijf van de marchand-mercier Martin-Eloi Lignereux over. Het bedrijf had veel personeel in dienst in een werkplaats in de rue Boucherat en een showroom in de rue Taitbout. Van daaruit verkocht Thomire een groot assortiment decoratieve voorwerpen die geïnspireerd waren op de oudheid, waaronder kandelaars, extravagante middenstukken, klokken en monumentale urnen en vazen in Griekse en Romeinse stijl.

Pierre-Philippe Thomire was de grootste ambachtsman van zijn tijd die in verguld brons werkte. Hij werd gepatroneerd door Louis XVI, Napoleon en Louis XVIII en door buitenlandse monarchie en aristocratie. Thomire’s roem en bekendheid werden na de Revolutie naar nog grotere hoogten gestuwd toen hij in 1806 als eerste bronzier een gouden medaille kreeg op de Exposition des Produits de l’Industrie. In 1809 won hij nog een gouden medaille en werd hij benoemd tot ciseleur de l’Empereur. Naast Napoleon zelf werd Thomire ook door de familie van de keizer en vele buitenlandse koninklijke hoven gepatroneerd. Vanwege het grote aantal stukken dat Thomire aan de paleizen leverde, werd zijn bedrijf twee jaar later fournisseur de leurs majestés (meubelleveranciers van hun majesteiten). Zijn werk vertegenwoordigt enkele van de mooiste voorbeelden van het Empire design.

Op het hoogtepunt van zijn bedrijf had Thomire naar schatting zes- of zevenhonderd arbeiders in dienst. Thomire ging in 1823 met pensioen.

Literatuur

• Pierre Kjellberg, “Encyclopédie de la pendule française”, p.420-421 #C.
• Elke Niehüser, “Franse Bronzen Klokken”, 1997, p.241 #930.
• Van Ham Kunstauktionen Keulen, 14 mei 2016, waar een klok van ditzelfde model in veiling verscheen gesigneerd Thomire op de voet.
• Artcurial Parijs, 12 december 2012, waar een klok van ditzelfde model ter veiling werd aangeboden.