Mythologische Empire pendule “Iris die haar vleugels bevestigt” gesigneerd Thomire
VerkochtEmpire pendule “Iris die haar vleugels bevestigt” gesigneerd Thomire en Schüller
Deze uitzonderlijke Franse Empire vuurvergulde bronzen pendule, gesigneerd op de wijzerplaat Thomire & Cie, voor Pierre-Philippe Thomire, en Schüller Her, voor de beroemde klokkenmaker Mathias Schüller, is een meesterwerk van vroeg 19e-eeuwse decoratieve kunst. De klok wordt gesierd door de figuur van Iris, personificatie van de regenboog en goddelijke boodschapper, die elegant op de kast zit terwijl ze haar vleugels met een lint bevestigt. Naast haar staat een fraai bewerkte urn versierd met een fries van dansende vrouwelijke muzen, vergezeld van een staf en een bloemenkrans met wapperende linten. De rechthoekige basis is verder verrijkt met een prachtig bas-reliëf met een afbeelding van Iris die langs een regenboog vliegt, de urn dragend, geflankeerd door mannelijke en vrouwelijke bustes in lauwerkransen. ...
Pierre-Philippe Thomire (1751-1843) was een van de meest gevierde Franse bronsgieters van de late 18e en vroege 19e eeuw, bekend om zijn uitzonderlijke werk in vuurverguld en gepatineerd brons. Mathias Schüller (?-1844) was een Parijse klokkenmaker die vanaf ongeveer 1812 actief was, met een werkplaats in de rue Jean Robert, die een voorname Parijse clientèle bediende.
Het ontwerp van deze Empire pendule is niet alleen esthetisch opmerkelijk maar ook historisch significant. Een identiek exemplaar wordt bewaard in de Nederlandse Koninklijke Collectie, oorspronkelijk aangekocht voor Paleis Soestdijk, bekend als de Iris Klok, terwijl variaties worden bewaard door het Mobilier National, met gedocumenteerde historische plaatsingen in het Théâtre des Italiens, de Carrousel stallen, en de slaapkamer van de Hertog van Bordeaux in het Palais de Saint-Cloud.
De figuur van Iris is geïnspireerd op het beroemde beeldhouwwerk van Nicolas-Sébastien Adam (1705-1778), in opdracht van de Staat in 1743 voor de tuinen van Versailles. Na Adams dood werd Claude Michel, bekend als Clodion (1738-1814), belast met het voltooien van het ruwe marmer, een taak die hij in 1785 voltooide.
Voorzien van een witte emaillen wijzerplaat gesigneerd Thomire & Cie en Schüller Her, heeft de klok Romeinse cijfers en fijne Breguet-stijl wijzers. Het uurwerk slaat de uren op een bel via een sluitrad en wordt gereguleerd door een aan zijde opgehangen slinger. Geleverd compleet met slinger en opwindsleutels.
Uitgevoerd in fijn gegoten vuurverguld brons van uitzonderlijke kwaliteit, verkeert deze klok in uitstekende staat. Een zeldzaam en prachtig voorbeeld van een van de beste bronsgieters uit de Empire-periode, dat de elegantie, verfijning en artistieke ambitie van zijn tijd belichaamt.
Details van de Empire pendule “Iris die haar vleugels bevestigt” gesigneerd Thomire
Herkomst: Frankrijk, Empire-periode circa 1812.
Afmetingen: Hoogte 53 cm, Breedte 41 cm, Diepte 17 cm.
Gewicht: 13,2 kg.
Mythologie van Iris
In de Griekse mythologie is Iris de stralende personificatie van de regenboog en een van de meest gracieuze boodschappers van de goden. Als dochter van de Titaan Thaumas en de oceaannimf Electra, woont zij op de berg Olympus en doorkruist zij de ruimte tussen hemel en aarde langs de glinsterende boog van de regenboog. Zowel Homerus als Hesiodus beschrijven haar als een goddelijke gezant die berichten overbrengt tussen goden en stervelingen, terwijl Hesiodus verder haar plechtige plicht vermeldt om water uit de rivier de Styx in een schenkkan te dragen wanneer de goden een eed moesten zweren, een water dat elke godheid die loog in een jaar durende verdoving zou werpen. In de kunst verschijnt Iris meestal als een gevleugelde figuur met de herautenstaf en een vaas.
Literatuur
- Elke Niehüser, “French Bronze Clocks”, 1997, p.221 #518.
- Nederlandse Koninklijke collectie, “Royal clocks in Paleis het Loo”, 2003, p.43.
- Marie-France Dupuy-Baylet, “Pendules du Mobilier National 1800-1870”, p.159.
- Marie-France Dupuy-Baylet, “De bronze et de cristal”, Éditions Faton, Dijon, 2020, p.87.
- Tardy, “Dictionnaire des horlogers français”, p. 589.
Zie meer Antieke Klokken in onze galerie.
